Hakaret, günlük hayatta, iş yerinde, trafikte ve özellikle sosyal medya ile mesajlaşma uygulamalarında en sık karşılaşılan suçlardan biridir. Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 125. maddesinde düzenlenen hakaret suçunda 2025 yılı sonunda önemli bir değişiklik yapılmış ve suç, uzlaştırma kapsamından çıkarılarak büyük ölçüde önödeme kapsamına alınmıştır. Bu yazıda hakaret suçunun unsurlarını, cezasını, şikâyet süresini ve güncel soruşturma usulünü ele alıyoruz.
Hakaret Suçu Nedir?
Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle saldırmak hakaret suçunu oluşturur. Suç iki şekilde işlenebilir:
- Somut fiil veya olgu isnadı: Kişinin onurunu zedeleyecek belirli bir davranışı ona yüklemek (örneğin “işyerinden para çaldı” demek).
- Sövme: Somut bir olay isnat etmeden, kişiyi küçük düşüren sözler, hareketler veya ifadeler kullanmak.
Gıyapta Hakaret ve Mesajla Hakaret
Mağdurun yokluğunda yapılan hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek, yani en az üç kişinin duyacağı veya öğreneceği şekilde işlenmesi gerekir. Mağdura yönelik sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenen hakaret ise mağdurun huzurunda işlenmiş sayılır. Bu nedenle SMS, WhatsApp mesajı, e-posta veya sosyal medya üzerinden doğrudan mesajla yapılan hakaretler de TCK 125 kapsamındadır.
Hakaret Suçunun Cezası
- Temel hal: Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası.
- Alenen işlenmesi: Hakaretin alenen, örneğin herkese açık bir sosyal medya paylaşımıyla işlenmesi halinde ceza altıda bir oranında artırılır.
- Nitelikli haller: Hakaretin kamu görevlisine karşı görevinden dolayı; dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerinden dolayı ya da kişinin bağlı olduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi halinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
Şikâyet Süresi
Hakaret suçu kural olarak şikâyete bağlıdır. Şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; süre geçtikten sonra yapılan şikâyet üzerine soruşturma yürütülemez. Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret ise şikâyete bağlı değildir ve savcılık tarafından kendiliğinden soruşturulur.
Güncel Değişiklik: Uzlaştırma Kaldırıldı, Önödeme Getirildi
Daha önce hakaret suçlarında taraflar soruşturma aşamasında uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşabiliyordu. 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren düzenlemeyle hakaret suçu uzlaştırma kapsamından çıkarılmıştır. Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki hakaret suçlarında artık önödeme usulü uygulanmaktadır.
Önödemede Cumhuriyet savcısı şüpheliye kanunda belirlenen miktarı ödemesi için bildirimde bulunur. Şüpheli bu miktarı tebliğden itibaren on gün içinde öderse hakkında kamu davası açılmaz ve dosya soruşturma aşamasında kapanır. Ödeme yapılmazsa savcılık iddianame düzenleyerek dava açar. Önödeme miktarları mevzuatla belirlendiğinden ve değişebildiğinden, somut dosyada bildirilen tutar esas alınmalıdır.
Karşılıklı Hakaret ve Haksız Fiile Tepki (TCK 129)
- Haksız bir fiile tepki: Hakaret, mağdurun haksız bir fiiline tepki olarak işlenmişse ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza verilmeyebilir.
- Kasten yaralamaya tepki: Kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenen hakaret nedeniyle ceza verilmez.
- Karşılıklı hakaret: Hakaretin karşılıklı olarak işlenmesi halinde, olayın niteliğine göre taraflardan her biri veya biri hakkında ceza üçte birine kadar indirilebilir ya da ceza verilmeyebilir.
Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat
Hakarete uğrayan kişi, ceza soruşturmasından bağımsız olarak kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat davası açabilir. Ancak şikâyetten vazgeçerken şahsi haklardan da vazgeçildiği açıkça belirtilirse, sonradan tazminat davası açılamayabilir. Bu nedenle şikâyetten vazgeçme beyanının içeriği dikkatle değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
WhatsApp’tan hakaret suç mu?
Evet. Mağdura yazılı, sesli veya görüntülü bir iletiyle yapılan hakaret, mağdurun yüzüne karşı yapılmış sayılır ve TCK 125 kapsamında suç oluşturur. Mesajların ekran görüntüleri ve kayıtları delil olarak saklanmalıdır.
Hakaret davasında uzlaşma yapılabilir mi?
25 Aralık 2025’ten itibaren hakaret suçu uzlaştırma kapsamında değildir. Kamu görevlisine karşı işlenen hakaret dışındaki hallerde önödeme usulü uygulanır. Şikâyete bağlı hallerde müştekinin şikâyetinden vazgeçmesi ise soruşturmayı veya davayı düşürür.
Hakaret suçunda şikâyet süresi kaç gün?
Fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır.
İlgili yazılar: İfadeye çağrıldım, ne yapmalıyım?, Gözaltı süreleri ve haklar
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki mütalaa niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Son güncelleme: Ekim 2026.