Bir yakınını kaybeden kişi, çoğu zaman acının yanında önemli bir hukuki soruyla da karşılaşır: Mirasçı olarak ölen kişinin borçlarından sorumlu olacak mıyım? Türk Medeni Kanunu (TMK), mirasçılara terekeyi (mirası) hiç kabul etmeme imkânı tanır. Bu yazıda mirasın reddinin (halk arasında “reddi miras”) ne olduğunu, hangi sürede ve nasıl yapıldığını, hükmen ret davasını ve reddin sonuçlarını genel hatlarıyla açıklıyoruz.

Mirasın Reddi Nedir?

Türk hukukunda mirasçılar, miras bırakanın ölümüyle birlikte mirası kendiliğinden ve bir bütün olarak kazanır. Bu kazanım yalnızca malvarlığını değil, borçları da kapsar. Mirasın reddi, yasal veya atanmış mirasçının mirası kabul etmediğini usulüne uygun biçimde açıklamasıdır. TMK m. 605/1 uyarınca yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir.

Mirasın nasıl paylaşıldığı ve kimlerin mirasçı olduğu konusunda genel bilgi için Miras Nasıl Paylaşılır? Yasal Mirasçılar, Miras Payları ve Saklı Pay başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.

Mirasın Reddi Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?

Uygulamada mirasın reddi en çok şu durumlarda düşünülür:

• Miras bırakanın borçlarının malvarlığından fazla olduğunun bilinmesi veya bundan şüphelenilmesi,
• Miras bırakanın kredi, kefalet, vergi veya icra takibine konu borçlarının bulunması,
• Mirasçının miras ilişkisinde yer almak istememesi.

Ret kararı kişisel bir karardır; her mirasçı kendi adına değerlendirme yapar. Bir mirasçının reddi, diğer mirasçıları otomatik olarak bağlamaz.

Mirasın Reddi Süresi: 3 Ay

TMK m. 606 uyarınca mirasın reddi için süre üç aydır. Sürenin başlangıcı mirasçının türüne göre değişir:

• Yasal mirasçılar için süre, mirasçı olduklarını daha önce öğrendikleri ispat edilmedikçe, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar.
• Atanmış mirasçılar (vasiyetname ile mirasçı olanlar) için süre, ölüme bağlı tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten başlar.

Süre içinde reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış sayılır (TMK m. 610/1). Haklı sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi süreyi uzatabilir veya yeni bir süre verebilir (TMK m. 615). Bu nedenle, süre dolmak üzereyse gecikmeden hukuki destek alınması yerinde olur.

Mirasın Reddi Nasıl Yapılır?

TMK m. 609 uyarınca ret beyanı, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır. Beyanın kayıtsız ve şartsız olması gerekir; “şu borç çıkarsa reddediyorum” gibi koşullu bir beyan geçerli olmaz.

Başvuruda genellikle istenen bilgi ve belgeler

• Ret beyanını içeren dilekçe (veya mahkemede tutanağa geçirilen sözlü beyan),
• Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) veya nüfus kayıt örneği,
• Miras bırakanın ölüm tarihini ve son yerleşim yerini gösteren kayıtlar,
• Kimlik belgesi.

Mahkeme, ret beyanını tutanağa geçirir ve kayda alır. Ret beyanı yapılan dosyada mahkeme bir yargılama yapmaz; beyanın süresinde ve usulüne uygun olup olmadığı, bir uyuşmazlık çıkarsa ayrıca değerlendirilir.

Mirası Kabul Anlamına Gelen Davranışlar

TMK m. 610/2 uyarınca ret süresi içinde terekeye ait işlemlerle ilgilenen, terekenin olağan yönetimi dışında kalan veya miras bırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olmayan işlemler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine mal eden mirasçı artık mirası reddedemez. Örneğin miras bırakana ait bir aracın satılması veya banka hesabındaki paranın kişisel ihtiyaçlar için çekilmesi, reddi engelleyebilir. Ret düşünülüyorsa, süre içinde tereke mallarına dokunmadan önce durumun değerlendirilmesi önemlidir.

Hükmen Ret: Borca Batık Tereke

TMK m. 605/2 uyarınca ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden acizliği açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras reddedilmiş sayılır. Buna hükmen ret denir. Hükmen ret için mirasçının ret beyanında bulunmasına gerek yoktur; ancak uygulamada mirasçılar, terekenin borca batık olduğunun tespiti için sulh hukuk mahkemesinde dava açar ya da kendilerine yöneltilen bir icra takibi veya davada bu durumu savunma olarak ileri sürer. Yargıtay uygulamasında hükmen ret için 3 aylık süre aranmamaktadır; yine de mirasçının terekeye el atmamış olması önemlidir.

Mirasın Reddinin Sonuçları

• Reddeden mirasçı, mirasçılık sıfatını kaybeder ve kural olarak miras bırakanın borçlarından sorumlu olmaz.
• Yasal mirasçılardan birinin reddettiği pay, miras bırakan ondan önce ölmüş gibi o mirasçının altsoyuna geçer (TMK m. 611). Bu nedenle çocukların da ayrıca durumu değerlendirmesi gerekebilir.
• En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse, tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m. 612). Tasfiye sonunda artan olursa, reddetmemiş gibi hak sahiplerine verilir.
• Reddeden mirasçılar, ölümden önceki beş yıl içinde miras bırakandan aldıkları ve mirasın paylaşımında geri verilmesi gereken değerler ölçüsünde, tasfiyede ödenmeyen borçlardan sorumlu tutulabilir (TMK m. 618).

Mirasın Reddi ve Alacaklıların Hakları

Borçlu bir mirasçının, kendi alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla mirası reddetmesi hâlinde, mirasçının alacaklıları reddin iptalini isteyebilir (TMK m. 617). Miras bırakanın alacaklıları ise tereke üzerinden alacaklarını takip eder. Alacak ve icra süreçleri hakkında genel bilgi için Alacak Nasıl Tahsil Edilir? yazımıza göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Reddi miras için süre kaçırıldıysa ne olur?

Kural olarak üç aylık süre içinde ret beyanında bulunmayan mirasçı mirası kabul etmiş sayılır. Haklı sebep varsa sulh hâkiminden süre uzatımı veya yeni süre istenebilir; terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğu durumlarda ise hükmen ret yoluna başvurulabilir. Her somut olayın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Mirasın bir kısmı reddedilebilir mi?

Hayır. Ret beyanı kayıtsız ve şartsız olmalıdır; mirasçı yalnızca borçları reddedip malları kabul edemez.

Reddi miras yurt dışından yapılabilir mi?

Yurt dışında bulunan mirasçılar, ret beyanını vekil aracılığıyla veya konsolosluk işlemleriyle düzenlenen belgeler üzerinden yetkili sulh hukuk mahkemesine iletebilir. Vekaletnamede mirası reddetme yetkisinin açıkça yer alması gerekir.

Mirasın reddi geri alınabilir mi?

Usulüne uygun yapılmış ret beyanı kural olarak geri alınamaz. Ancak irade sakatlığı (yanılma, aldatma, korkutma) gibi istisnai durumlarda reddin iptali gündeme gelebilir.

Mirası reddeden kişi sigorta veya maaş haklarını kaybeder mi?

Hak sahibi olarak doğrudan kişiye bağlanan bazı ödemeler (örneğin sosyal güvenlik mevzuatına göre bağlanan ölüm aylığı) tereke malı sayılmadığından, mirasın reddinden kural olarak etkilenmez. Somut durum ilgili mevzuata göre ayrıca incelenmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki mütalaa niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Son güncelleme: Ekim 2026.