Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm sonuçları (velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı gibi) üzerinde uzlaşarak mahkemeye başvurduğu boşanma türüdür. Çekişmeli boşanmaya göre çok daha kısa sürede sonuçlanır ve tarafları uzun bir yargılamanın maddi ve manevi yükünden kurtarır. Ancak hızlı olması, özensiz hazırlanabileceği anlamına gelmez: Protokolde eksik bırakılan her konu, ileride ayrı bir davanın konusu olabilir.

Anlaşmalı Boşanmanın Yasal Dayanağı

Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir:

“Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.”

Anlaşmalı Boşanmanın Şartları

• Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması: Süre, resmi nikâh tarihinden itibaren hesaplanır.
• Birlikte başvuru veya kabul: Eşler davayı birlikte açabilir ya da bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul edebilir.
• Tarafların duruşmada bizzat dinlenmesi: Her iki eşin de duruşmaya bizzat katılması zorunludur. Hâkim, boşanma iradesinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Vekil aracılığıyla bu beyan verilemez.
• Protokolün hâkim tarafından uygun bulunması: Hâkim, protokolü özellikle çocukların menfaati açısından inceler ve gerekirse değişiklik önerebilir.

Evlilik bir yıldan kısa sürmüşse TMK 166/3 kapsamında anlaşmalı boşanma yolu kullanılamaz. Bu durumda diğer boşanma sebeplerine dayanılarak dava açılması gerekir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Olmalı?

Protokol, anlaşmalı boşanmanın omurgasıdır. Mahkemenin vereceği karar büyük ölçüde protokolün içeriğine dayanır. Protokolde en az şu konuların açıkça düzenlenmesi önerilir:

• Velayet: Ortak çocukların velayetinin hangi eşte kalacağı.
• Kişisel ilişki: Velayeti almayan eşin çocukla görüşme günleri, saatleri, bayram ve tatil düzeni.
• İştirak nafakası: Çocuk için ödenecek nafakanın miktarı, ödeme günü ve yıllık artış esası.
• Yoksulluk nafakası: Eşlerden birine nafaka ödenip ödenmeyeceği, ödenecekse miktarı ve artış esası.
• Maddi ve manevi tazminat: Talep edilip edilmediği; edilmiyorsa bundan açıkça feragat edildiği.
• Mal rejiminin tasfiyesi: Ev, araç, banka hesapları, ziynet eşyaları ve diğer malvarlığının nasıl paylaşılacağı.
• Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti: Kimin üstleneceği.

Özellikle mal paylaşımı ve ziynet eşyaları konusunda “başka talebimiz yoktur” gibi genel ifadeler, ileride “hangi haklardan feragat edildi” tartışmasına yol açabilir. Hangi hakların saklı tutulduğu, hangilerinden vazgeçildiği protokolde açıkça yazılmalıdır. Mal paylaşımının protokol dışında bırakılması da mümkündür. Bu durumda mal rejiminin tasfiyesi ayrıca dava konusu yapılabilir.

Anlaşmalı Boşanma Süreci Adım Adım

1. Protokolün hazırlanması: Eşler, tercihen avukat desteğiyle, tüm konularda uzlaşıp protokolü imzalar.
2. Davanın açılması: Dava dilekçesi ve protokol Aile Mahkemesi’ne (bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi’ne) sunulur. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.
3. Duruşma: Mahkeme bir duruşma günü belirler. Eşler bizzat hazır bulunur, hâkim her iki eşi dinler ve protokolü inceler.
4. Karar: Hâkim protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir. Protokolde değişiklik önerirse ve taraflar kabul ederse karar değişiklikle birlikte verilir.
5. Kesinleşme: Taraflar duruşmada istinaf hakkından feragat ederse karar kısa sürede kesinleşir. Aksi halde kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresi beklenir. Kesinleşen karar nüfus kayıtlarına işlenir.

Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?

Anlaşmalı boşanma davaları çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanır. Toplam süreyi belirleyen asıl etken, mahkemenin duruşma için vereceği tarihtir. Bu da mahkemenin iş yüküne göre genellikle birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişir. Protokolün eksiksiz hazırlanması, duruşmada ek süre istenmesini ve ertelemeyi önler.

Gerekli Belgeler

• Taraflarca imzalanmış anlaşmalı boşanma protokolü,
• Dava dilekçesi,
• Eşlerin kimlik belgeleri,
• Avukatla takip ediliyorsa vekâletname.

Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

• Protokol imzalandıktan sonra taraflardan biri duruşmada boşanma iradesinden vazgeçerse anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
• Nafaka miktarının yanında yıllık artış esası da belirlenmezse, ileride ayrıca nafaka artırım davası açılması gerekebilir.
• Velayet ve kişisel ilişki düzenlemesinde hâkim, çocuğun üstün yararını esas alır. Taraflar anlaşmış olsa bile çocuğun yararına aykırı bir düzenleme onaylanmayabilir.
• Protokolde yer alan bir hükmün kararda eksik veya hatalı yer alması halinde, kararın kesinleşmeden önce kontrol edilmesi gerekir.

Boşanma öncesinde veya süreç içinde eşlerden birinin malvarlığını elden çıkarması endişesi varsa boşanma sürecinde mal kaçırma yazımıza, aile konutuna ilişkin haklar için aile konutu şerhi yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanmada eşlerin duruşmaya gitmesi zorunlu mu?

Evet. Hâkimin her iki eşi bizzat dinlemesi kanuni şarttır. Eşler avukatla temsil edilse bile duruşmada hazır bulunmalıdır.

Evlilik bir yıldan kısa sürdüyse anlaşmalı boşanma mümkün mü?

Hayır, TMK 166/3 en az bir yıllık evlilik şartı arar. Bu sürenin dolmasından önce ancak diğer boşanma sebeplerine dayanılarak dava açılabilir.

Protokolde mal paylaşımına yer vermek zorunlu mu?

Zorunlu değildir; mal rejiminin tasfiyesi ayrıca dava konusu yapılabilir. Ancak protokolde bu konudaki iradenin açıkça belirtilmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önler.

Kadın eş boşandıktan hemen sonra evlenebilir mi?

TMK’ya göre kadın için evliliğin sona ermesinden itibaren 300 günlük bekleme süresi (iddet müddeti) öngörülmüştür. Bu süre, doğumla sona erer. Ayrıca mahkeme kararıyla, gebe olunmadığının anlaşılması veya boşanan eşlerin yeniden birbirleriyle evlenmek istemesi halinde kaldırılabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki mütalaa niteliğinde değildir. Somut durumunuz için ayrıca hukuki destek alınması önerilir. Son güncelleme: Eylül 2026.